Charakterystyka układu grupowego ABO

W latach 1900-1901 wiedeński lekarz Karol Lansteiner odkrył i opisał układ grupowy ABO. W ramach swoich badań stwierdził, że na krwinkach czerwonych znajdują się antygeny, a w osoczu przeciwciała, które powodują, że mieszanie krwi różnych osób prowadzi lub nie prowadzi do jej aglutynacji. Na początku znano trzy grupy układu ABO. W roku 1902 opisano cztery grupy krwi: O, A, B i AB.
Reguła Landsteinera: Układ ABO charakteryzuje się obecnością w osoczu/surowicy naturalnych, regularnych alloprzeciwciał anty-A i anty-B skierowanych przeciwko antygenom nieobecnym na własnych krwinkach.

Odpowiednio:

Alloprzeciwciała anty-A i anty-B należą głównie do immunoglubulin klasy M. Nie występują u noworodków, a w ciągu życia ich stężenie podlega zmianom. Zaczynają się pojawiać po trzecim miesiącu życia i ich wysoki poziom utrzymuje się w pierwszych latach. Pod koniec życia ich stężenie może się zmniejszyć.

Reakcje in vitro oraz in vivo są szybkie z powodu dużej ilości determinant antygenowych na krwinkach oraz budowie alloprzeciwciał anty-A i anty-B. Hemoliza następuje poprzez aktywację dopełniacza od składnika C1 do C9 i przyłączenie do błony komórkowej krwinki czerwonej tzw. kompleksu atakującego błonę C5b-C9 powoduje jej uszkodzenie. Alloprzeciwciała anty-A i anty-B wykazują aktywność w szerokim zakresie temperatur.

W organizmie antygeny układu ABO znajdują się we wszystkich komórkach oprócz hepatocytów i tkanki nerwowej. Większość osób posiada antygeny rozpuszczone w płynach ustrojowych i wydzielniczych jako substancje grupowe, za wyjątkiem płynu mózgowo-rdzeniowego. Wydzielaczami nazywa się osoby, u których obecne są substancje grupowe.

W układzie grupowym ABO wyróżnia się cztery antygeny: A, B, AB, A1, z którymi reagują swoiste alloprzeciwciała anty-A, anty-B, anty-A,B i anty-A1. osoby z grupą A1 mają antygen A i A1. Osoby, które mają tylko antygen A, zalicza się do podgrupy A2. Grupy krwi A1 i A2 różnią się jakościowo i ilościowo; na krwinkach A2 jest pięć razy mniej determinant antygenowych niż na krwinkach A1.
Obecnie nie stosuje się rutynowo oznaczenia podgrup A1 i A2 zarówno u biorców jak i u dawców krwi. Czasami u osób z grupą A2 i A2B pojawiają się nieregularne alloprzeciwciała anty-A1 – zwykle z obniżoną amplitudą cieplną, nie dających reakcji w pośrednim teście antyglobulinowym.

Częstotliwość występowania fenotypów układu ABO:
– Grupa O – 33%
– Grupa A – 40%
– Grupa B – 19%
– Grupa AB – 8%

Inne najczęściej pojawiające się podgrupy według malejącej liczby antygenu A i B na krwinkach:
A1>A2>A3>Ax>Am>Ay>Ael>Aw | B>B3>Bx>Bm>Bel

Źródło: J. Fabijańska-Mitek, D. Bochenek-Jantczak, A. Grajewska, K. Wieczorek; Badania immunohematologiczne i organizacja krwiolecznictwa – kompendium; Biblioteka Diagnosty Laboratoryjnego, str. 38-40, Warszawa 2017

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *