Diagnostyka HIV – najnowsze zalecenia PTN AIDS 2016

Pod koniec ubiegłego roku zarejestrowano w naszym kraju 19805 przypadków zakażenia HIV. Najczęstsze nowe przypadki zakażeń występują gównie w grupie młodych osób między 15, a 30 rokiem życia. Zarówno są to mężczyźni homoseksualni jak również kobiety i mężczyźni heteroseksualni (również w stałych związkach). Niepokojącym zjawiskiem jest niski poziom dostępności testów przesiewowych w polskich placówkach opieki zdrowotnej w porównaniu do krajów Unii Europejskiej (1/10 średniej europejskiej). Nowe zakażenia często wykrywane są juz w stadium AIDS.

 

Diagnostyka laboratoryjna zakażenia HIV

1. Testy przesiewowe (serologiczne) – można podzielić na:

  • III generacji – umożliwiają wykrycie przeciwciał anty-HIV po 4-12 tygodniach od zakażenia,
  • tzw. IV generacji – umożliwiają wykrycie antygenu p24 HIV już po 2-3 tygodniach od zakażenia i przeciwciał anty-HIV po 4-12 tygodniach.
Ujemny wynik z wymienionych testów po 12 tygodniach od ekspozycji wyklucza zakażenie HIV. W niektórych wypadkach okres ten ulega wydłużeniu do 6 miesięcy (koinfekcja HIV i HCV, EBV lub CMV oraz lekowa profilaktyka poekspozycyjna HIV).

 

Dodatni wynik testu przesiewowego wymaga potwierdzenia badania z drugiej próbki krwi. Jeśli drugi wynik jest również dodatni, to w celu wykluczenia wyniku fałszywie dodatniego, konieczna jest weryfikacja testem Western blot/LIA lub testu molekularnego.

 

2. Testy potwierdzenia – umożliwia identyfikację przeciwciał specyficznych dla HIV-1 i HIV-2. Na wyniku powinna znajdować się informacja o wykrytych przeciwciałach,a  także o wszystkich przeciwciałach wchodzących w skład użytego testu. Jedynie po uzyskaniu dodatniego testu potwierdzenia można rozpoznać zakażenie HIV. Pacjent powinien zostać skierowany do specjalisty, gdzie zostanie poinformowany o stanie klinicznym i możliwościach wdrożenia leczenia.

 

3. Szybkie testy anty-HIV – Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS zaleca stosowanie szybkich testów diagnostycznych HIV, jednak zalecana jest ostrożność w doborze testów, kontrolowanie certyfikatu CE, porównywania czułości i specyficzności w stosunku do standardowych metod, a także poddawania się okresowym kontrolom jakości i uczestnictwo w szkoleniach.
Szybkie testy nie zawsze mogą być alternatywą dla testów laboratoryjnych i nie powinny być stosowane w diagnostyce zakażenia HIV u kobiet ciężarnych, z wyjątkiem sytuacji kiedy w chwili wykonania badania do planowanego rozwiązania jest krótszy niż czas otrzymania wyniku laboratoryjnego. Jednocześnie przy wyniku dodatnim należy wykonać testy laboratoryjne.

Testy genetyczne w diagnostyce zakażenia HIV-1

Diagnostyka molekularna zakażeń HIV-1 powinna zawierać:

  • ocenę jakościową RNA HIV-1,
  • ocenę ilościową wiremii,
  • oznaczenie lekooporności wirusa,
  • oznaczenie subtypu,
  • oznaczenie tropizmu.
Niezbędna jest również analiza profilu genetycznego pacjenta – co najmniej allelu HLA B*5701. Materiałem do badań powinna być krew pobrana na EDTA. Transport powinien odbywać się w temperaturze pokojowej, a próbka znaleźć się w przeciągu 24h w laboratorium. W przypadku transportu zamrożonego osocza należy umieścić próbkę w suchym lodzie.

1. Oznaczenie HIV RNA – do oznaczeń jakościowych i ilościowych zaleca się używanie testów w technologii PCR czasu rzeczywistego (rtPCR).

2. Jakościowe oznaczenie RNA HIV-1 zalecane jest w grupach: osób po ekspozycji, z podejrzeniem wczesnej fazy zakażenia; pacjentów z możliwą serokonwersją późną; pacjentów z dwukrotnym dodatnim wynikiem testu przesiewowego i jednocześnie niejednoznacznym wynikiem testu Western blot; noworodków i niemowląt matek HIV-dodatnich.
3. Ilościowe oznaczenie RNA HIV-1 – grupy, w których zalecane jest to badanie to: pacjenci z nowowykrytym zakażeniem, pacjenci nieleczeni – co najmniej dwa razy do roku, pacjenci leczeni – co najmniej dwa razy do roku. Częstsza ocena wiremii jest zalecana w diagnostyce dzieci, pacjentów źle tolerujących obecny schemat leczenia oraz w przypadkach uznanych przez lekarza za stosowne.
Przyjęto podawanie wyniku oznaczania wiremii HIV w koplach/ml.
3. Ilościowe oznaczanie wiremii HIV-2. Dostępne rekomendacje nie obejmują diagnostyki serologicznej lub genetycznej HIV-2.

Wpis powstał na podstawie ZASADY OPIEKI NAD OSOBAMI ZAKAŻONYMI HIV – ZALECENIA PTN AIDS 2016 – Plik do pobrania i zawiera jego fragmenty.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *